1. Giới thiệu về tháp Dương Long
Tháp Dương Long – còn được biết dưới các tên truyền thống như Tháp Ngà, Tháp An Chánh hay Tháp Bình An – là một trong những quần thể tháp Chăm Pa có quy mô lớn và kiến trúc nổi bật nhất tại Việt Nam. Đây được xem là công trình tháp gạch cao nhất còn lại, phản ánh đỉnh cao nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc của người Chăm tại vùng đất Bình Định hơn 800 năm trước.
(Ảnh: Tháp Dương Long)
Quần thể tháp không chỉ là biểu tượng kiến trúc, mà còn là minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hoá, tín ngưỡng và kỹ thuật xây dựng vượt trội trong lịch sử Chăm Pa
2. Tháp Dương Long ở đâu?
- Vị trí: thuộc địa phận xã Tây Bình và xã Bình Hòa, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.
- Thời gian: được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XII đầu thế kỷ XIII.
- Năm công nhận: Năm1980 Khu tháp Dương Long đã được xếp hạng di tích quốc gia về nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc Chăm cuối thế kỷ XII và được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2015.
- Hiện trạng: Tháp Dương Long là một trong những tháp gạch cao nhất Việt Nam, được đánh giá là tháp còn khá nguyên vẹn và đẹp nhất trong hệ thống tháp Chăm ở Bình Định. Tuy nhiên, phần chân đế và vòm cửa chính bị hư hại nhiều. Hiện đang tiếp tục khai quật và trùng tu tháp.
(Ảnh: Tháp Dương Long)
3. Cách di chuyển đến Tháp Dương Long
Từ trung tâm TP. Quy Nhơn
- Đi theo Quốc lộ 1A hướng Bắc hơn 35 km
- Tại khu vực Gò Găng (Phù Cát) rẽ trái vào tỉnh lộ 636 (Quốc lộ 19B)
- Tiếp tục theo hướng Tây Bắc khoảng 15 km, hỏi người dân địa phương tuyến vào xã Bình An – Bình Hoà sẽ tới di tích Tháp Dương Long.
Từ thị xã An Nhơn
- Đi theo Quốc lộ 1A về hướng Tây Bắc qua Phù Cát
- Rẽ và đi tiếp các tuyến đường nội tỉnh tới Tây Sơn theo bản đồ
Đường đi dễ dàng, xe ô tô và xe máy đều vào được khu di tích.
4. Giá vé tham quan & giờ hoạt động
- Giá vé người lớn: 15.000 đồng/người (cập nhật thực tế hiện nay, tháng 01/2026)
- Giá vé trẻ em: thường được giảm (tra cứu trực tiếp tại quầy vé)
- Giờ mở cửa: 07:00 – 18:00 hằng ngày
- Thời gian tham quan: khoảng 30–45 phút để khám phá trọn cụm.
Thông tin trên cập nhật đến đầu năm 2026, có thể thay đổi theo quyết định quản lý di tích.
5. Tên gọi “Dương Long” bắt nguồn từ đâu?
Lịch sử tên gọi: Theo sách Đại Nam nhất thống chí thì ba tòa cổ tháp này được xây cất trên một gò cao có tên là Dương Long, nằm ở phía Nam núi Trà Sơn. Tháp còn được gọi theo địa danh: tháp Bình An, tháp An Chánh hay tháp Vân Tường. Người Pháp gọi tên tháp này là Tour d’ Ivoire (Tháp Ngà).
(Ảnh: tháp Dương Long)
6. Kiến trúc đặc sắc của Tháp Dương Long
Chịu ảnh hưởng của kiến trúc Khmer nên sự kết hợp chất liệu đá sa thạch được sử dụng nhuần nhuyễn mà không mất đi bản chất Chăm Pa ở tháp.
6.1. Cấu trúc quần thể tháp:
Cụm tháp gồm 3 tòa tháp thẳng hàng theo hướng Đông – Tây:
Tháp chính (giữa):
- Chiều cao: 38,81m (cao nhất trong các tháp Chăm còn lại tại Việt Nam), được xem là ngôi tháp gạch cao nhất ở Đông Nam Á.
- Hiện trạng của tháp: tháp đã bị hư hại khá nhiều, vòm cửa chính và các cửa giả bị sụp đổ, chỉ còn một vài thanh đá còn đính lại trên thân, cửa giả phía Nam còn lại phần trụ cửa, tiền đường (tiền sảnh) cũng đã bị sụp đổ.
- Cấu trúc xây dựng: Quanh các mặt tường tháp là các trụ ốp rộng bản, để trơn không trang trí hoa văn, mỗi mặt tường có 7 trụ, đầu trụ hơi loe ra và được gắn với những khối đá, trang trí thành nhiều băng giật cấp. Chân đế được ốp kín bằng những khối đá sa thạch với bình đồ vuông mỗi cạnh dài 16,5m, phần nhô ra của cửa giả 0,84m.
(Ảnh: tháp Dương Long)
Tháp Nam:
- Chiều cao: 32,94m (còn nguyên vẹn nhất trong số ba tháp).
- Cấu trúc xây dựng: bình đồ chân đế vuông, kích thước rộng 14m, phần nhô ra của cửa giả 0,76m. Khoảng cách giữa tháp Nam và tháp Giữa tại cửa giả là 1m. Tường được xây theo lối bẻ góc giật cấp nhô dần về phía cửa, vách tường trơn phẳng không có khung giữa và các đường gờ, phía trên được xử lý gờ lượn loe dần ra đỡ lấy diềm mái. Bộ diềm mái gồm hai đường bằng đá, diềm chính trang trí một dải hình Gajashimha (đầu voi mình sư tử), gờ lượn bên dưới trang trí những chấm tròn nổi kết dải…
(Ảnh: tháp Dương Long)
- Hiện trạng của tháp: Ở tháp Nam, hiện còn khung cửa chính bằng đá sa thạch, nhưng vòm cửa chính cũng như các cửa giả mặt Nam và mặt Tây đã bị sụp đổ. Phần mái tháp cũng được tạo 4 tầng mái tương tự như tháp Giữa, bốn mặt có ô khám, phía trên là vòm trang trí, tất cả đều được làm bằng đá.
Tháp Bắc:
- Chiều cao: Tháp cao 31,76m, bình đồ vuông, kích thước tương đương với tháp Nam.
- Hiện trạng của tháp: là tháp bị hư hại nặng nhất, thân tháp bị đục khoét sâu vào trong, nhưng đã được gia cố từ năm 1984.
- Cấu trúc xây dựng: bố cục của phần xây ốp bên ngoài tương tự như tháp Nam, mặt tường trơn không trang trí hoa văn.
-
- Bộ diềm: có dải trang trí hoa văn hình sư tử, mặt chính của bộ diềm trang trí một dải hình cung nhọn, mỗi hình được tạo bởi hai thân rắn đầu quay vào chân cung, chính giữa có hình người ngồi xếp bằng.
- Bộ nóc của tháp gồm 4 tầng vuông. Diềm mái tầng 1 được trang trí hoa văn hình cung như diềm mái tầng chính, nhưng kích thước nhỏ hơn. Các khám có vách bằng gạch, mi cửa trên trang trí những dải hoa văn lượn sóng.
- Cửa chính của tháp đã bị đổ, chỉ còn một phần vòm cửa bên trên, chân diềm vòm còn lại vài thanh đá gắn trên thân chính của tháp. Cửa giả phía nam bằng đá, gồm ba phần, phần trước là một cái khám có hai trụ ốp lớn, đầu trụ đỡ một phiến đá nằm ngang, phiến đá được tạo những đường gờ trang trí tạo cho đầu trụ hơi loe rộng ra. Phía trên phiến đá cũng đỡ một mi cửa trang trí những hình người nhảy múa.
Điều đặc biệt của cả ba ngôi tháp là sự cách điệu nóc chóp tháp từ bình đồ vuông thành chóp hình tròn có dạng búp sen. Điều này tạo nên một bố cục kiến trúc cân đối, đối xứng, thể hiện quan niệm trục không gian tâm linh và trật tự vũ trụ trong tín ngưỡng Chăm Pa.
6.2. Vật liệu & kỹ thuật xây dựng
- Vật liệu chính: gạch nung đỏ đặc trưng Champa
- Góc và khung: ghép bằng những tảng đá lớn, điêu khắc công phu
- Phần thân tháp có những mảng hoa văn hoạ tiết điêu luyện, sinh động, thể hiện cả tính hoành tráng lẫn tinh tế mềm mại.
(Ảnh: Tháp Dương Long)
Kỹ thuật xây đặc và sử dụng gạch nung theo cách xếp khít cho phép công trình chịu lực lớn, tồn tại hàng thế kỷ mà ít hư hại do thời tiết.
6.3. Hoa văn & yếu tố nghệ thuật
Hoa văn trên đá và gạch thể hiện:
- Động vật linh thiêng, họa tiết hoa lá cách điệu
- Đường nét mềm mại trong bố cục toát lên tính nghệ thuật cao cấp
- Phản ánh ảnh hưởng của cả văn hoá Khmer và nghệ thuật Champa truyền thống.
(Ảnh: Hoa văn trên tháp Dương Long)
7. Cấu trúc hình thành & giá trị lịch sử của tháp Dương Long
Tháp Dương Long được xây dựng vào cuối thế kỷ XII – đầu thế kỷ XIII, thời kỳ văn hóa Champa phát triển rực rỡ nhất trên vùng đất Bình Định.
(Ảnh: tháp Dương Long)
7.1. Niên đại & bối cảnh lịch sử
Thời kỳ Vijaya kéo dài gần 5 thế kỷ, dù đã trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, nhưng vẫn được coi là thời kỳ huy hoàng, phát triển toàn diện của dân tộc Chăm.
(Ảnh: tháp Dương Long)
Những dấu tích vật chất còn lưu lại ở tháp Dương Long là nguồn tư liệu quý giá về lịch sử, kiến trúc, điêu khắc, phản ánh phong phú đa dạng đời sống vật chất, tinh thần của người Chăm Pa, cũng như những mối quan hệ bang giao, kể cả những cuộc chiến tranh với các quốc gia lân cận, dẫn đến việc giao lưu giữa các nền văn hoá trong khu vực, đặc biệt là với quốc gia Khơmer.
7.2. Giá trị văn hoá – tôn giáo
Tháp Dương Long là biểu hiện độc đáo về nghệ thuật điêu khắc Chăm Pa, ngoài ra nghệ thuật kiến trúc và tạo hình ở đây cũng thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa tinh hoa của nghệ thuật Chăm Pa truyền thống và những thành tựu của các nền nghệ thuật trong khu vực.
(Ảnh: tháp Dương Long)
Hiện vật được phát hiện tại di tích gồm nhiều di vật, cổ vật có giá trị về lịch sử, văn hóa và khoa học, phong phú về loại hình, chất liệu, bao gồm: phù điêu Brahma, phù điêu Kala, vòm trang trí, phù điêu thần Indra, rắn Naga, Makara, cánh sen… Đó là một nền nghệ thuật giàu sức sống, đầy tính nhân văn và khát vọng, phản ánh tư duy trừu tượng, lãng mạn của con người khi lý giải về sự kỳ diệu của vũ trụ.
(Ảnh: tháp Dương Long)
Tháp Dương Long đã được Bộ Văn hoá – Thông tin xếp hạng di tích Kiến trúc Nghệ thuật năm 1980 và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt ngày 23/12/2015.
8. Tour tham quan và trải nghiệm tại Kifa Travel
Tháp Dương Long thường được Kifa Travel đưa vào các tour như:
- Tour văn hóa lịch sử Champa Bình Định
- Tour kết hợp thiên nhiên và lịch sử Tây Sơn – Quy Nhơn
- Thời gian tham quan: 30–45 phút cho từng nhóm khách.
(Ảnh: Tháp Dương Long)
Một số lưu ý khi tham quan
- Không leo trèo vào thân tháp, tránh làm hư hại di tích.
- Tôn trọng qui định không ghi, vẽ lên gạch cổ.
- Du khách nên đi vào sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng gắt và có ánh sáng đẹp.
- Chuẩn bị nước uống và giày thấp để đi bộ trên nền đất.
Quý khách khi đến check in Tháp Dương Long có thể kết hợp chương trình tham quan Bảo Tàng Quang Trung, Đàn tế trời Tây Sơn – và quý khách có thể tham khảo thêm chương trình trong ngày khác về thiên nhiên của Kifa Travel:
Tour HOT Cồn Chim – Hoà mình với thiên nhiên giữa lòng thành phố Quy Nhơn.
Tour HOT Cù Lao Xanh – Thiên đường sống ảo không góc chết.
Tour HOT Kỳ Co Eo Gió – Thiên đường biển đảo đẹp nhất Quy Nhơn.
